การควบคุมโรคเบาหวานด้วยอินซูลินปั๊ม (insulin pump)

การควบคุมโรคเบาหวานด้วยอินซูลินปั๊ม (insulin pump)

ผู้ป่วยเบาหวานหลายท่านใช้อินซูลินในการควบคุบระดับน้ำตาลในเลือด ซึ่งโปรแกรมที่เข้ารับการรักษาต้องรับการฉีดอินซูลินหลายเข็มต่อวัน ถึงแม้จะได้รับการฉีดอินซูลินในปริมาณที่เยอะ แต่กลับพบว่าผู้ป่วยไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ทำให้เกิดข้อกังขาในวงการแพทย์ว่าจะมีทางรักษาที่ดีกว่าการฉีดอินซูลินแบบเดิมๆไหม บางทีตัวอินซูลินปั๊มอาจเป็นทางเลือกที่น่าสนใจของผู้ป่วยเบาหวานในปัจจุบัน
อินซูลินปั๊มคืออะไร ทำงานอย่างไร ประโยชน์ที่ผู้ป่วยจะได้รับ ตัวเลือกนี้ดียังไงต่อการควบคุมน้ำตาล เราจะมาไขข้อข้องใจและหลักการในการใช้เครื่องมือนี้กัน

อินซูลินปั๊มคืออะไร

อินซูลินปั๊ม คือ อุปกรณ์ทางการแพทย์ขนาดพกพา ทำหน้าที่ปล่อยอินซูลินเข้าสู่ร่างการผ่านท่อพลาสิกเส้นเล็กๆ ท่ออุปกรณ์จะติดตัวของผู้ป่วยเช่นตรงช่วงท้องหรือท่อนแขนบน เครื่องนี้มีขนาดเล็กเท่ากับเพจเจอร์สามารถหนีบเครื่องไว้ตรงเข็มขัดหรือพกพาไว้ในกระเป๋า

อินซูลินปั๊มทำงานอย่างไร

อินซูลินปั๊มจะค่อย ๆ ปล่อยอินซูลินทีละน้อยผ่านสายท่อพลาสติก ซึ่งปลายสายจะถูกฝังอยู่ชั้นใต้ผิวหนัง จุดนี้จะเป็นตัวนำอินซูลินเข้าสู่ร่างกายของผู้ป่วย ตัวพอร์ทสายต้องเปลี่ยนทุกๆ 2-3วัน ซึ่งแน่นอนว่าดีกว่าการฉีดอินซูนลิน 3-4 ครั้งต่อวัน
อินซูลินปั๊มใช้สำหรับอินซูลินประเภทออกฤทธิ์เร็ว ผู้ป่วยจะได้รับอินซูลินจาก 2 ช่องทาง ตัวแรกคือการปล่อยอินซูลินเข้าสู่ร่างกายอย่างต่อเนื่อง ตลอด24 ชั่วโมง เรียกว่า การฉีดอินซูลินพื้นฐาน (Basal Insulin) เพื่อควบคุมระดับน้ำตาล ตัวที่สองคือการฉีดอินซูลินก่อนมื้ออาหาร ผู้ป่วยต้องปรับการตั้งค่าเองว่าจะให้อินซูลินเข้าสู่ร่างกายจำนวนเท่าไรตามปริมาณอาหารที่เราจะทานและระดับน้ำตาลในเลือดก่อนรับประทานอาหาร แพทย์ที่ดูแลผู้ป่วยจะตั้งค่า การฉีดอินซูลินพื้นฐาน (Basal Insulin) ให้และแนะนำการ ตั้งค่าการฉีดอินซูลินก่อนมื้ออาหาร (Bolus Insulin) เพื่อให้เข้ากับความต้องการอินซูลินของร่างกายผู้ป่วย
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญแนะนำเพิ่มเติมว่า ผู้ป่วยที่ใช้เครื่องอินซูลินปั๊ม ควรจะตรวจระดับน้ำตาลในเลือดจากการเจาะปลายนิ้วบ่อยๆ
อย่างไรก็ตามอินซูลินปั๊มอาจไม่เหมาะกับผู้ป่วยเบาหวานทุกคน แพทย์ที่ดูแลคนไข้จะเป็นผู้วินิจฉัยว่าผู้ป่วยควรใช้เครื่องนี้หรือไม่ ก่อนที่จะเริ่มใช้อินซูลินปั๊มผู้ป่วยต้องได้รับการสอนการใช้งานเครื่องเป็นอย่างดีก่อน

ประโยชน์จากการใช้เครื่องอินซูลินปั๊ม

ข้อดีของการเปลี่ยนมาใช้อินซูลินปั๊ม แทนการฉีดอินซูลินแบบเดิมๆ คือ
ผู้ป่วยไม่ต้องรับการฉีดอินซูลินหลายๆครั้งต่อวันแล้ว ยังสามารถโปรแกรมตัวอินซูลินปั๊มให้เพิ่มปริมาณอินซูลินที่ต้องการตามมื้ออาหารและระดับน้ำตาลที่สูงขึ้น
อินซูลินปั๊มจะช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จึงเหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ประสบปัญหาระดับน้ำตาลในเลือดขึ้นๆ ลงๆ หรือ ผู้ป่วยที่มี มีภาวะน้ำตาลสูงตอนเช้าโดยไม่มีภาวะน้ำตาลต่ำเกิดขึ้นมาก่อน (dawn phenomenon)
ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหารเวลาไหนที่ไหนก็ได้ ไม่ต้องพกพาอุปกรณ์ในการฉีดอินซูลินติดตัวตลอดเวลา สามารถตั้งค่าการฉีดอินซูลินก่อนมื้ออาหาร (Bolus Insulin) และยังตั้งค่าให้เครื่องหยุดปล่อยตัวอินซูลินเมื่อระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ หรือช่วงเวลาที่ทำกิจกรรมระหว่างวันเช่นการออกกำลังกาย
เครื่องอินซูลินปั๊มบางรุ่นสามารถตั้งค่าการฉีดอินซูลินก่อนมื้ออาหาร (Bolus Insulin) ให้ครอบคลุมช่วงเวลาที่ยาวนานขึ้นถึงตอนดูดซึมอาหาร

ข้อเสียของการเปลี่ยนมาใช้อินซูลินปั๊ม

ผู้ป่วยบางท่านอาจจะไม่ชอบการติดตั้งเครื่องอินซูลินปั๊มติดตัวตลอดเวลา ตัวท่ออาจจะพันกับเสื้อผ้าที่สวมใส่ได้
หากส่วนของท่อของอินซูลินปั๊มหลุด จะทำให้ตัวเครื่องหยุดการทำงาน อาจจะทำให้เกิดผลกระทบที่รุนแรง ทำให้ไม่รู้ว่าระดับน้ำตาลจะสูงขึ้นเมื่อไร
ค่าใช้จ่ายของตัวอินซูลินปั๊มมีราคาที่สูงเมื่อเทียบกับการฉีดอินซูลินแบบดั้งเดิม
ผู้ป่วยบางท่านน้ำหนักตัวเพิ่มขึันจากการใช้อินซูลินปั๊มเพราะใช้ชีวิตง่ายขึ้น จะรับประทานอะไรก็ได้ ไม่ต้องระวังว่าอาหารนี้ทานได้ไหม จะทำให้ระดับน้ำตาลเพิ่มขึ้นมากน้อยแค่ไหน
ผู้ป่วยบางทานมีปัญหาการติดเชื้อทางผิวหนังในบริเวณที่สายท่อฝังอยู่
ถ้าผู้ป่วยท่านไหนสนใจที่จะใช้เครื่องอินซูลินปั๊มควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินว่าเครื่องเหมาะสมกับท่านหรือไม่ แพทย์จะให้คำปรึกษาทั้งข้อดีและข้อเสียของตัวเครื่องว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยหรือไม่อย่างไร

โดย นพ. โองการ สาระสมบัติ

เครดิต: diabetes.org

3,065 total views, 9 views today

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!